Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Undir­liggjandi þrýstingur eykst þótt verðbólga standi í stað

Read Full Article →

Verðbólga stóð í stað í febrúar og mælist áfram 5,2% en undir­liggjandi verðbólguþrýstingur virðist engu að síður vera að aukast, sam­kvæmt nýrri greiningu Lands­bankans. Bankinn bendir á að vísi­tala neyslu­verðs hafi hækkað meira en spáð var í febrúar og að allar helstu kjarna­vísitölur hafi hækkað á milli mánaða — og raunar gert það þrjá mánuði í röð. Vísi­tala neyslu­verðs (VNV) hækkaði um 0,94% milli mánaða í febrúar. Lands­bankinn hafði spáð 0,64% hækkun og 4,9% ár­s­verðbólgu, þannig að mælingin kom „tölu­vert yfir“ spá bankans. Mesta frávikið er rakið til mikillar hækkunar flug­far­gjalda til út­landa, auk þess sem fleiri liðir hækkuðu heldur meira en búist var við. Leiðrétting á elds­neyti breytir myndinni Í greiningunni er sér­stak­lega bent á að Hag­stofan hafi greint frá því að mistök hafi orðið í janúar þar sem bensín og dí­sel hafi verið skráð of hátt. Sú mæling var leiðrétt nú í febrúar og kemur því til lækkunar í febrúartölunni. Það þýðir að verðbólga hefði átt að mælast lægri í janúar og að hluti þess sem nú lítur út sem „stöðug“ verðbólga sé í raun falin af­leiðing leiðréttingarinnar. Lands­bankinn segir því að í reynd megi líta svo á að verðbólga hafi aukist milli mánaða í febrúar. Flug, matur og þjónusta knýja verðbólguna áfram Flug­far­gjöld til út­landa hækkuðu um 6,8% í febrúar, á meðan Lands­bankinn hafði spáð 1,4% lækkun. Bankinn bendir á að nú sé orðið 22% dýrara að fljúga en á sama tíma í fyrra og að flug­verð hafi hækkað tölu­vert þrjá mánuði í röð: um 10% á árs­grund­velli í desember, 16% í janúar og 22% í febrúar. Matar­karfan hækkaði einnig meira en bankinn átti von á, um 0,9% á milli mánaða, á meðan spá bankans var 0,35% hækkun. Þá hækkaði verð á fötum og skóm um 5,1% og verð á hús­gögnum og heimilis­búnaði um 5,4%, í takt við spá. Lands­bankinn bendir á að útsölur gangi hraðar til baka en í fyrra, sem geti ýtt verðbólgu upp til skamms tíma. Þjónustu­verðbólga heldur jafn­framt áfram að aukast og er nú sögð mælast um 9% á milli ára. Þar vegi ferðaþjónustu­tengdir liðir þungt, ekki síst flug­far­gjöld, en einnig hækkun á verði gistingar. Greining Lands­bankans dregur fram skýran mun milli inn­lendra og inn­fluttra vara: inn­lendar vörur hafa hækkað um 7,0% á síðustu 12 mánuðum á meðan inn­fluttar vörur hafa lækkað um 2,4%. Bankinn bendir á að fram­lag inn­fluttra vara til ár­s­verðbólgu hafi dregist saman á milli janúar og febrúar, að stórum hluta vegna lækkunar elds­neytis (sem tengist þó leiðréttingunni í janúar). Reiknuð húsa­leiga ró­legri Hægt hefur á hækkunum á reiknaðri húsa­leigu síðustu mánuði og í febrúar hækkaði hún aðeins um 0,15%, sem var minna en bankinn hafði spáð. Þrátt fyrir það er fram­lag húsnæðis­kostnaðar að mestu óbreytt, meðal annars vegna gjald­skrár­breytinga og annarra þátta sem ýta upp kostnaði. Bankinn nefnir m.a. gjald­skrár­hækkanir vegna sorp­hirðu, hol­ræsa­gjalda og kalt vatn í febrúar, og bendir á að „annar kostnaður vegna húsnæðis“ hafi hækkað um 1,28%, á meðan spáin var 0,5%. Þar skipti einnig máli að greidd leiga hækkaði um 1%. Spá Lands­bankans Þrátt fyrir þráláta stöðu núna gerir Lands­bankinn ráð fyrir að verðbólga fari aftur undir 5% í apríl. Spá bankans fyrir næstu mánuði er: Mars: +0,28% (ár­s­verðbólga 5,1%) Apríl: +0,69% (ár­s­verðbólga 4,8%) Maí: +0,03% (ár­s­verðbólga 4,7%) Spáin er sögð aðeins hærri en fyrri spá bankans, enda kom febrúar­mælingin hærra út en búist var við. Samt sem áður er megin­boð­skapurinn skýr: Þótt ár­s­verðbólga standi í stað er undir­liggjandi þrýstingur að aukast, sér­stak­lega í þjónustu- og ferðaþjónustu­tengdum liðum, og það flækir verk­efnið við að ná verðbólgu niður með varan­legum hætti.

Share this article