Verðbólguálag á skuldabréfamarkaði hækkaði í gær í kjölfar þess að verðbólga mældist talsvert yfir spám. Hækkunin kemur ofan á þróun sem var þegar farin að sjást fyrr í mánuðinum, þegar álagið hafði tekið að hækka á langa endanum þótt það væri heldur mýkra á styttri hluta kúrfunnar. Nú hefur hins vegar bætt í og jókst álagið á bæði stutta og langa endanum og virðist sem skuldabréfamarkaðurinn sé að senda peningastefnunefnd Seðlabankans fremur skýr skilaboð. Verðbólguálag er munurinn á ávöxtunarkröfu óverðtryggðra og verðtryggðra skuldabréfa með sambærilegan líftíma. Þar sem óverðtryggð bréf bæta fjárfestum ekki sjálfkrafa upp verðbólgu með vísitölubótum á meðan verðtryggð bréf gera það, má sjá álagið sem það „verð“ sem markaðurinn krefst fyrir að taka á sig verðbólguáhættu. Þegar álagið hækkar er markaðurinn í reynd að verðleggja meiri verðbólgu til framtíðar eða meiri óvissu um verðbólgu. Hvað styttri endann varðar þá hækkaði ávöxtunarkrafan á RIKB 27, sem er stutt óverðtryggt ríkisbréf með gjalddaga í apríl 2027, töluvert í gær, stendur nú í 7,16%, eftir 4 punkta hækkun til viðbótar í morgun. Sjá einnig Skuldabréfafjárfestar veðja á færri vaxtalækkanir Eins og Viðskiptablaðið greindi frá í gær hækkuðu kröfurnar á óverðtryggðum ríkisbréfum töluvert í gær, bæði á styttri og lengri endanum, en þegar verðbólga reynist hærri en vænst var er oft viðbragð á markaði að ávöxtunarkrafa á óverðtryggðum bréfum hækki, sem þýðir um leið að verð bréfanna lækkar. Álagið á langa endanum um 4% Veltan benti jafnframt til þess að þetta hafi ekki aðeins verið einstök tilfallandi viðskipti heldur breiðari endurverðlagning á markaði. Þegar markaðurinn er skoðaður í heild er álag orðið sýnilegra en í byrjun mánaðarins, ekki síst á 3–6 ára hluta kúrfunnar þar sem það hefur færst upp í kringum 4,0–4,3%. Það sem vekur hvað mesta athygli er að langtímaálagið er einnig að ýtast upp á við. Þegar bréf með 8–10 ára eru skoðuð er álagið núna nálægt 4,0% en það var í kringum 3,85–3,9% í byrjun febrúar. Þessi hreyfing á langa endanum er ákveðið viðvörunarljós, enda er um að ræða eins konar mælikvarða á að langtímavæntingar verðbólguvæntinga séu að færast til. Þegar slíkt gerist er það jafnan túlkað sem merki um að markaðurinn sé að verða varfærnari með verðbólguhorfur til lengri tíma og að trúin á að verðbólga festist aftur nálægt markmiði sé ekki jafn sterk og áður. Þróun verðbólguálagsins til lengri tíma vekur óhjákvæmilega upp spurningu um hvort peningastefnunefnd Seðlabankans þurfi að taka harðarivalkostit alvarlegar til skoðunar og mögulega hækka vexti í marsmánuði. Hækkun á löngum endanum er í eðli sínu viðvörun um að markaðurinn sé að verðleggja meiri verðbólguáhættu til framtíðar. Ef slíkt festist getur það gert baráttuna við verðbólgu erfiðari, því þá er vandinn ekki lengur eingöngu skammtímavandi heldur snýr að því að væntingar markaðarins séu að færa sig. Þetta þýðir ekki að vaxtahækkun sé yfirvofandi en það er afar líklegt að peningastefnunefndin muni ræða möguleikann á sínum fundi. Seðlabankinn hefur ítrekað lagt áherslu á að stýrivextir verði mótaðir af þróun verðbólgu og verðbólguvæntingum en jafnframt af því hvernig fjármálaleg skilyrði og raunhagkerfið þola aðhald. Vaxtalækkun nóvembermánaðar var til að mynda að einhverju leyti viðbragð við vaxtamálunum í Hæstarétti, framleiðslustöðvun í álverinu á Grundartanga og gjaldþroti Play. En þegar bæði verðbólguálag og kröfur á óverðtryggðum bréfum færa sig upp á sama tíma þrengist svigrúmið til frekari slökunar og það eykur líkur á að bankinn þurfi að sýna fastari tök, að minnsta kosti í orðalagi og áherslum, til að ýta væntingum niður á við á ný.