Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Fjölmiðlanefnd ríkisins, ekki meir, ekki meir!

Read Full Article →

Deila Þrátt fyrir að hagtölur sýni almennan samdrátt á atvinnumarkaði er engan bilbug að finna á stofnunum ríkisins. Þannig sagði Morgunblaðið frá því að Fjölmiðlanefnd, sem er eitthvert tilgangslausasta stjórnsýsluapparat sem um getur, leitaði nú að lögfræðingi Eftir ráðninguna munu því sjö ríkisstarfsmenn starfa við að „efla fjölmiðlalæsi, fjölbreytni og fjölræði í fjölmiðlum” en þannig er erindi nefndarinnar lýst á heimasíðu Fjölmiðlanefndar. *** Það er því kannski engin tilviljun að á sama tíma og fjölmiðlanefnd leitar að starfsmanni berast fregnir af því að nefndin sé nú að þjarma að vinsælum hlaðvörpum. Það eru uppgrip hjá nefndarmönnum. Þórarinn Hjartarson, stjórnandi hlaðvarpsins Ein pæling, sagði þannig frá því á Facebook á föstudag að hann væri með nefndina á hælunum, en hún krefst að hann skrái hlaðvarpið sem fjölmiðil. Þórarinn skrifar: „Sama dag og Fjölmiðlanefnd, eða Ministry of Truth eins og ég kýs að kalla hana, bætir við sig stöðugildum ásamt því að vera með framkvæmdarstjóra í „leyfi“, fær maður svona brandara í pósti. Þegar verðbólga fer vaxandi, atvinnuleysi eykst, fjöl­miðlar berjast í bökkum og fólk í atvinnurekstri horfir fram á samdrátt, geta landsmenn í það minnsta huggað sig við það að fjölmiðlanefnd er að skikka hlaðvörp sem voga sér að hafa samband við nefndina til að skrá sig sem eitthvað sem þau hafa engar forsendur til að gera eða vera.“ Bréfið sem Þórarinn vísar til er ítrekun á kröfu um að hann svari bréfi sem nefndin sendi í febrúarbyrjun en þar ­kemur fram að hún telur Þórarinn hugsanlega brotlegan við 14. grein laga nr. 38/2011 um skyldu til skráningar fjölmiðla vegna hlaðvarps­útgerðar sinnar. Svari Þórarinn ekki erindinu á hann í hættu að fá stjórnvaldssekt sem getur numið allt að tíu milljónum og ef hlaðvarpið heldur áfram göngu sinni gætu dagsektir farið að hlaðast upp. *** En hvaða brýna þörf er á því að vinsæl hlaðvörp skrái sig sem fjöl­miðil hjá nefndinni með öllum þeim kvöðum sem því kunna að fylgja? Hún er ekki sjáanleg og þar að auki er ógerningur að sjá að hlaðvörp geti fallið undir skilgreininguna á fjölmiðli samkvæmt ríkjandi lögum. Þórarinn er ekki sá fyrsti sem nefndin fer á eftir. Árið 2021 krafðist nefndin að Hjörvar Hafliðason, sem stýrir hlaðvarpinu Dr. Football, skráði starfsemina hjá nefndinni. Krafa nefndarinnar var meðal annars byggð á því að Hjörvar hefði einhvern tíma vísað til hlaðvarpsins sem „stærsta fjölmiðilsins í Kópavogi“. Hjörvar snerist til varna í fyrstu. Í bréfi sem hann sendi til nefndarinnar í maí bendir hann á að fráleitt sé að skilgreina hlaðvarpið Dr. Football sem fjölmiðil og það sé alls ekki í anda laga um fjölmiðla. Í bréfinu segir: „Í fyrsta lagi er rétt að víkja að því að með setningu FJML var innleidd tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2007/65/EB (hljóð- og myndmiðlunartilskipunin). Ekkert í texta þeirrar tilskipunar eða undirbúningsgögnum hennar gefur til kynna þann vilja, að hlaðvörp kunni að vera skilgreind sem fjölmiðlar. Þá er ekkert í athugasemdum þess frumvarps sem varð að lögum nr. 38/2011, sem lýsir þeim vilja löggjafans að hlaðvörp einstaklinga verði skilgreind sem fjölmiðill og á slíka aðila skuli leggja ábyrgð og víðtækar skyldur sem lögin kveða á um. Má í þessu samhengi geta þess að í ítarlegri umfjöllun í kafla II í athugasemdum frumvarpsins um ólík form fjölmiðlunar er hvergi vikið að hlaðvarpi. Af þessum sökum telur undirritaður að ekkert í lögskýringargögnum styðji þá túlkun fjölmiðlanefndar að hlaðvarp Dr. Football geti talist til fjölmiðils og beri því að skrá sem slíkan. Í þessu samhengi má líka benda á að bæði breskar og bandarískar systurstofnanir fjölmiðlanefndar, Ofcom og Federal Communtications Commission (FCC), telja hlaðvörp ekki til fjölmiðla og þau eru ekki skráningarskyld. Regluumhverfi Ofcom á rætur að rekja í sömu tilskipun ESB og liggur til grundvallar íslenskum fjölmiðlalögum. Í athugasemdum frumvarps þess er varð að fjölmiðlalögum er sérstaklega vikið að því, að við endurskoðun stjórnsýslu fjölmiðlamála hér á landi, hafi sérstaklega verið litið til Noregs. Mediatilsynet er sú stofnun í Noregi sem framfylgir lögum um alla fjölmiðla. Við skoðun á skráðum fjölmiðlum þar í landi virðist ekki mega annað ráða en að engin hlaðvörp séu þar sérstaklega skráð. Það vekur reyndar athygli að Mediatilsynet starfrækir hlaðvarp um áhugaverð mál tengd fjölmiðlun ýmis konar. Miðað við rökstuðning fjölmiðlanefndar hér á landi væri ekki annað ráðið en að hið norska stjórnvald á sviði fjölmiðla reki sjálft fjölmiðil. Það mætti telja sérstakt og raunar fremur ósennilegt. Líklegri má telja þá skýringu, að túlkun fjölmiðlanefndar hér á landi á hugtakinu fjölmiðill sé röng. Undirritaður telur allt þetta styðja þá afstöðu að hlaðvarpið Dr. Football getur ekki talist fjölmiðill.“ Hjörvar færir fleiri sannfærandi rök í bréfi sínu fyrir því að hlaðvörp séu ekki alls ekki fjölmiðlar í skilningi laganna og þessi víðtæka skilgreining Fjölmiðlanefndar á lögunum sé einsdæmi þegar litið er til helstu samanburðarlanda. *** En á endanum neyddist Hjörvar til þess að lúta vilja nefndarinnar enda er ekki hægt að ætlast að sjálfstæðir hlaðvarps­stjórnendur hafi bolmagn til þess að kljást við ríkið í þessum efnum og leita til dómstóla til að fá úr skorið hvort hlaðvörp teljist fjölmiðill. Í bréfi til nefndarinnar segir Hjörvar: Vísað er til erindis undirritaðs til fjölmiðlanefndar, dags. 24. maí 2021, þar sem var með ítarlegum hætti mótmælt að hlaðvarpið Dr. Football gæti talist fjölmiðill í skilningi FJML. Undirritaður ítrekar þau sjónarmið og telur ekkert fram komið í erindi fjölmiðlanefndar dags. 12. júlí sl., hrekja þau sjónarmið. Hvað sem fyrrgreindu ­líður, þá er það hvorki tímans né fjármunanna virði að leita endanlegrar afstöðu dómstóla um þessa túlkun. Líkt og áður hefur komið fram, hefur undirritaður allan vilja til að starfa í samræmi við sett lög. Af þeim sökum hefur undirritaður nú skráð Dr. Football hlaðvarpið hjá fjölmiðlanefnd, en nefndin mun hafa fengið tölvupóst þess efnis fyrr í dag. Undirritaður leyfir sér að vona að skráning þessa eða annarra hlaðvarpa leiði til gagnrýninnar umræðu um það hvað felist í hugtakinu ritstjórn og hvort ekki sé til umhugsunar hvort of víðtæk skilgreining þess í lögum sé til þess fallin að draga úr lýðræðislegu mikilvægi fjölmiðla og opinberrar umræðu. *** Á meðan svo er á Fjölmiðlanefnd auðvelt með beygja hvert hlaðvarpið að öðru að vilja sínum. Hvaða tilgangi það þjónar er erfitt að sjá. Þeir hlaðvarpsstjórnendur sem sá sem þetta skrifar hefur rætt við segja að helsta breytingin við að skrá reksturinn sem fjölmiðil hafi verið að Fjölmiðlanefnd tók upp á því að senda fyrirspurnir um kyn viðmælanda. Steinn_Steinarr Vafalaust hangir fleira á spýtunni. Með skráningu fær Fjölmiðlanefnd auðvitað tækifæri til þess að þjarma að hlaðvörpum með því að gera athugasemdir um viðskiptaboð en ramminn um slíkt er auðvitað mun þrengri en þegar kemur að annarri ­miðlun svo sem á samfélagsmiðlum. Verði það raunin mun Fjölmiðlanefnd því að ráðast að gróskumesta sprotanum undanfarin ár þegar kemur að umræðu um þjóðfélagsmál og miðlun skemmtiefnis.Það er því fullt tilefni til þess að beina ljóðlínum Steins Steinars til nefndarinnar: „Ekki meir, ekki meir!“ Fjölmiðlarýni er einn af föstum dálkum Viðskiptablaðsins. Þessi pistill birtist fyrst í blaðinu sem kom út 26. febrúar 2026.

Share this article