Í nýlegri frétt Viðskiptablaðsins, „Lausnin felst í gagnkvæmri virðingu“, lýsir Sólrún Tinna Eggertsdóttir, rekstrarstjóri Hamborgarabúllu Tómasar í Kaupmannahöfn, hvernig samskipti borgaryfirvalda og rekstraraðila þar byggja á trausti, skýrleika og samvinnu. Hún bendir á að á tíu árum í miðborg Kaupmannahafnar hafi hún ekki fengið eina einustu sekt vegna vörusendinga – einfaldlega vegna þess að kerfið er hannað til að virka. Sú lýsing vekur óhjákvæmilega spurningu: Af hverju gengur þetta þar – en ekki í Reykjavík? Vöruafhendingar eru ekki frávik – þær eru forsenda Veitingastaðir, verslanir og þjónustufyrirtæki í miðborgum lifa og hrærast í flæði. Hráefni, drykkir, birgðir og búnaður þurfa að komast leiðar sinnar. Vöruafhendingar eru ekki undantekning frá reglunni – þær eru forsenda rekstrar. Í Kaupmannahöfn virðist nálgunin vera þessi: Leyfa stutt, skilgreind stopp þar sem það er raunhæft, svo lengi sem um raunverulega afhendingu er að ræða. Það er gert ráð fyrir að atvinnulíf sé starfandi. Það er gert ráð fyrir að borgin sé lifandi. Í Reykjavík upplifa margir rekstraraðilar að nálgunin sé önnur. Þar er áherslan oftar á bókstaf reglunnar fremur en tilgang hennar. Sektir eru lagðar á þótt um sé að ræða skammtímastopp vegna brýnna afhendinga. Niðurstaðan? Pirringur, kostnaður og andrúmsloft þar sem aðilar upplifa sig fremur í átökum en samstarfi. Reglur – eða viðhorf? Auðvitað þarf regluverk. Umferðaröryggi og aðgengi fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur eru mikilvægar forsendur nútímaborgar. En spurningin er ekki hvort reglur eigi að vera til staðar – heldur hvernig þær eru útfærðar og framkvæmdar. Getur verið að munurinn liggi ekki fyrst og fremst í lögunum sjálfum heldur í framkvæmd þeirra? Getur verið að í Kaupmannahöfn sé gengið út frá því að rekstraraðilar vilji gera rétt en í Reykjavík sé oftar gengið út frá hinu gagnstæða? Gagnkvæm virðing er ekki mjúk hugmyndafræði. Hún er hagræn forsenda. Þegar borgaryfirvöld og atvinnulíf vinna saman skapast skilvirkni, fyrirsjáanleiki og traust. Þegar samskiptin einkennast af tortryggni og stífleika tapar borgin heildstætt – ekki bara einstakur rekstraraðili. „Löndin sem við berum okkur saman við“ Reykjavík vill vera alþjóðleg, skapandi og samkeppnishæf borg. Hún vill laða að ferðamenn, frumkvöðla og fjárfestingu. En samkeppnishæfni borgar mælist ekki eingöngu í markaðssetningu eða skipulagsáætlunum. Hún mælist líka í hversu auðvelt er að reka fyrirtæki innan borgarmarkanna. Ef kerfið í Kaupmannahöfn getur sameinað öryggi, skipulag og sveigjanleika – af hverju ætti það ekki að vera hægt hér? Er eitthvað í íslenskri stjórnsýslu sem útilokar slíka nálgun? Eða er einfaldlega ekki búið að taka umræðuna af fullri alvöru? Komum öllum í sama lið Þetta snýst ekki um að slaka á öllu eftirliti. Þetta snýst um að stilla markmiðum saman. Borgaryfirvöld vilja örugga og aðgengilega miðborg. Rekstraraðilar vilja starfhæfa og lifandi miðborg. Þessi markmið stangast ekki á – þau styðja hvert annað. Kannski er tími til kominn að Reykjavík setjist niður með fulltrúum veitingageirans, verslunar og flutningsaðila og rýni einfaldlega í það sem virkar annars staðar. Ekki til að afrita í blindni, heldur til að læra. Spurningin sem Sólrún Tinna vekur – óbeint – er einföld og sanngjörn: Af hverju er ekki hægt að hafa þetta svona hér? Ef svarið er að það sé „ekki hægt“, þá eigum við að útskýra af hverju. En ef svarið er að það sé í raun hægt – þá eigum við að gera það.