Í Þetta helst í dag er rætt um stríðið í Miðausturlöndum sem hófst með loftárásum Ísraela og Bandaríkjamanna á Íran á laugardaginn - og sjónum beint sérstaklega að efnahagslegum áhrifum þess, olíunni og vöruflutningum. Aðalhagfræðingur Íslandsbanka segir enn of snemmt að segja til um hver nákvæm efnahagsleg áhrif stríðsins í Miðausturlöndum verða. Olíuverð gæti hækkað verulega og vöruflutningur raskast. Dregur upp þrjár sviðsmyndir Jón Bjarki Bentsson, aðalhagfræðingur Íslandsbanka, nefnir þrjár sviðsmyndir þegar kemur að efnahagslegum áhrifum stríðsins. Hormússundið skiptir miklu máli í því samhengi, það er hvort það lokist í lengri eða skemmri tíma. Hormús er mjótt sund milli Persaflóa og Ómanflóa. Það er um það bil 39 kílómetra breitt og tengir mikilvæga sjóleið á milli Mið-Austurlanda og Suðaustur-Asíu. Um sundið fer olía frá ríkjum sem framleiða mikið af olíu og gasi, til dæmis frá Kúveit, Barein, Sádi-Arabíu, Íran og Írak. Norðan við sundið er Íran og sunnan megin eru Sameinuðu arabísku furstadæmin og Óman. „Bjartsýnasta sviðsmyndin er að annað hvort fjari þessi ófriður út eða hreinlega verði stjórnarskipti í Íran og olíuflutningar verið greiðir á nýjan leik og áhrifin verði svona svipuð og jafnvel enn hagfelldari á endanum en við sáum í kringum árásirnar síðasta sumar,“ segir Jón og bendir á þann möguleika að Íran verði í kjölfarið hluti af alþjóðlegu orkuframleiðslukerfi án takmarkana. „Sviðsmynd númer tvö sem er kannski líklegust í bili er að ófriðurinn haldi áfram, fjari hægt og sígandi út eða að áfram verði svona truflanir og líkur á því að þetta geti farið á hvorn veginn sem er. Þá erum við að sjá einhver áhrif á verðbólguna hér vegna þess að orkuverð verður þá áfram hærra heldur en við vorum farin að sjá á síðustu mánuðum síðasta árs. Einhvers staðar í kringum þetta verð sem er núna á orkumörkuðunum, 80 dollara á tunnuna sem er fjórðungi hærra en var fyrir nokkrum vikum,“ segir Jón sem bætir við að það hafi þá áhrif á bensínverð, flugverð, innflutning og annað. „Þriðja sviðsmyndin sem væri alvarlegust en vonandi ólíklegust er að þetta færist í aukana og við sjáum aftur svipaða þróun og var í upphafi Úkraínustríðsins með olíunni vel yfir 100 dollurum fatið sem þýðir að við förum að sjá alvöru hækkunaráhrif á innflutningi hér. Það væri náttúrulega slæmar fréttir í hagkerfi sem er þegar að berjast við of mikla þráláta verðbólgu. Þó að seðlabankinn geti horft í gegnum tímabundna skelli á borð við einhverja vikna hækkun á olíuverðinu þá er það erfiðara ef hækkunin er langvinn,“ segir hann. „Ekki margt sem hefur dottið með okkur“ Aðspurður hvort hann hafi áhyggjur af því að átökin setji strik í reikninginn þegar kemur að því að ná niður verðbólgu hér á landi segir Jón: „Vissulega hefði maður viljað vera án þess að fá þennan viðbótarþátt af því það er ekki margt sem hefur dottið með okkur undanfarnar vikur og mánuði í verðbólgumælingunum.“ „Auðvitað vona ég hið besta og það er ennþá auðvitað allt of snemmt að kveða upp úr um það hvort þetta verði einhver áhrif sem skipta máli eða hvort að þetta verði að mestu leyti úr sögunni eftir nokkrar vikur. En verði það ekki, hafi þetta áhrif á verðbólgumælingu mars og apríl, þá er það svolítið að bera í bakkafullan lækinn auðvitað og dregur ennþá meira úr líkunum á því að vextir lækki síðar á árinu og vaxtahækkun fer þá að verða jafnvel raunhæfur möguleiki þegar kemur lengra fram á árið. Þannig að já, þetta er einn þáttur sem að vissulega er ekki til þess að auka manni bjartsýni um hjöðnun verðbólgunnar allra næsta kastið,“ segir Jón Bjarki. Nánar er rætt um þessi mál í Þetta helst í dag.