Vísitala grunnlauna hækkaði um 17,4% hjá félagsmönnum Kennarasambands Íslands milli júnímánaða 2024 og 2025. Ljóst er að launahækkanir kennara samkvæmt kjarasamningi við ríki og sveitarfélög, sem undirritaður var fyrir ári síðan, eru umtalsvert hærri en almenn launaþróun í landinu, líkt og sjá má á meðfylgjandi mynd úr kynningu Seðlabankans á fundi þjóðhagsráðs í gær. Mynd tekin úr kynningu Seðlabankans. Seðlabankinn segir kjarasamninga opinberra starfsmanna hafa mótað nýlega launaþróun. Bent er á að árstaktur launavísitölu og vísitölu grunnlauna hafi verið liðlega 6% á seinni árshelmingi 2024 en jókst í u.þ.b. 8% á síðasta ári. „Þróunin skýrist af flýtingu greiðslna á almennum markaði ásamt töfum á samningum opinberra starfsmanna og umfram hækkunum þeirra.“ Sjá einnig Ásgeir: Hið opinbera leitt launahækkanir Spá 6% árshækkun um mitt ár Í kynningu bankans segir að líklega muni hægja á árshækkun launa á næstunni. Í apríl næstkomandi verði fjölmennustu sambönd og bandalög opinberra starfsmanna aftur með aðeins eina hækkun innan árstímabils, en hluti opinberra starfsmanna var með tvær hækkanir milli apríl og desember 2025 og kennarar voru með þrjár hækkanir á sama tímabili. Sjá einnig Ójafnt gefið á vinnumarkaði Seðlabankinn spáir að árstakturinn verði um 6% um mitt ár 2026 en það mat byggir m.a. á forsendu um launaskrið og skriðstryggingar, eins og sjá má á meðfylgjandi mynd. Spá fyrir launavísitölu sem byggist á kostnaðarmati og greiðsluferil stærstu kjarasamninga (auk forsendu um launaskrið og skriðstryggingar) bendir til þess að árstakturinn verði um 6% aftur um mitt þetta ár. Bankinn segir þó þróun launaauka benda til þess að dregið hafi úr launaþrýstingi. 3,7% hækkanir gætu samrýmst verðbólgumarkmiði Seðlabankinn dregur upp mynd af því hvaða launahækkanir myndu samrýmast 2,5% verðbólgumarkmiði bankans. Mat Seðlabankans er að launahækkanir þyrftu sennilega að vera nær 3,7%. Það mat byggir á 1,2% framleiðniaukningu, sem samsvari 20 ára meðaltali í landsframleiðslu á vinnustund samkvæmt vinnumagni þjóðhagsreikninga. Bankinn áréttar að svigrúmið eigi við um allan launakostnað, ekki aðeins umsamdar hækkanir. Kjarasamningsbundnar hækkanir hafi í raun fyllt svigrúmið síðastliðin 30 ár. „Launaskrið hefur hins vegar bætt ca. 40-75% við umsamdar hækkanir eftir því við hvaða launamælikvarða er miðað. Frá 2019 hafa umsamdar hækkanir verið tvöfalt hærri og launaskrið tvö- til fimmfalt meira á Íslandi en í Svíþjóð og á evrusvæðinu.“