Að hefja rekstur er hugrökk ákvörðun einstaklings sem hefur hugsjón, ástríðu og metnað til að koma vöru eða þjónustu á markað. Hugsjón frumkvöðulsins er drifin áfram af verðmætasköpun, vexti og samfélagslegum ábata. Í upphafi þarf elju til þess að gera hlutina betur, hraðar eða á nýjan hátt. Hugsjónin getur þó orðið að draumórum þegar við blasir flókið og íþyngjandi regluverk. Setja verður í forgang leyfisumsóknir, skráningar, skýrslugjafir ásamt eftirfylgni við kröfum eftirlitsaðila. Á meðan bíða viðskiptavinir, birgjar, starfsfólk og síðast en ekki síst verðmætasköpunin. Veldisvöxtur regluverks Á undanförnum árum hefur regluverk aukist að umfangi svo um munar. Að hluta til á það við rök að styðjast m.a. vegna fólksfjölgunar, þróunar nýrra atvinnugreina ásamt skuldbindingum Íslands á innleiðingu EES-gerða. Regluverk er nauðsynlegt enda tryggir það öryggi, gæði og samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs. Þegar regluverk gengur lengra en þörf krefur og er ógagnsætt hvað markmið varðar þá hættir það að þjóna tilgangi sínum og verður dragbítur fyrir samfélagið. Fyrir atvinnurekendur, þá sérstaklega lítil og meðalstór fyrirtæki sem eru hryggjarstykkið í íslensku atvinnulífi, þýðir það aukinn kostnað. Hver klukkustund sem fer í tvíverknað í gagnaskilum, bið eftir afgreiðslu í stjórnsýslunni eða kaup á sérfræðiaðstoð vegna óskýrleika regluverks er klukkustund sem er dýrkeypt og ekki varið í nýsköpun, vöruþróun eða markaðsstarf. Óvandað regluverk er afar kostnaðarsamt fyrir samfélagið enda eykur það líkur á ágreiningi sem býr svo aftur til álag á kerfið og má í því samhengi nefna stjórnsýsluna og dómstóla. Sömu sjónarmið eiga við um nauðsyn þess að endurskoða gildandi regluverk til að tryggja skilvirkni og að reglur séu uppfærðar og aflagðar í samræmi við þróun samfélagsins. Markmiðið ætti ekki endilega að vera færri reglur heldur betri reglur sem innihalda einfaldari ferla, samræmdar kröfur og raunhæft mat á áhrifum á fyrirtæki. Að öðrum kosti er hætt við að hugsjón víki fyrir varfærni og stöðnun. Viljinn er til staðar en vinna þarf verkin Um árabil hafa stjórnvöld boðað einföldun regluverks með misjöfnum árangri en ganga má að því vísu að það er ávallt á dagskrá. Um er að ræða eilífðar verkefni stjórnvalda sem líkja má við vorhreingerninguna sem við ætlum alltaf að fara í en náum svo bara helmingi þrifanna rétt fyrir barnaafmælið í október. Sumt náum við að þrífa, annað setjum við inn í skáp og liggjum á bæn að enginn opni hurðina en annað þurfum við að horfast í augu við að ná ekki að þrífa og stendur það óhreyft. Sama á við um stjórnvöld þar sem viljinn er til staðar en vinna þarf verkið. Til þess að ná forgangsröðun og hreyfa við hlutum verða stjórnvöld að líta á atvinnulífið sem samherja í þessu eilífðarverkefni. Fyrirtækin eru fyrst til að finna á eigin skinni neikvæðar afleiðingar íþyngjandi regluverks og þurfa stjórnvöld að vera móttækileg fyrir slíku samtali og í viðbragðsstöðu enda eru það hagsmunir heildarinnar að sem mest verðmæti verði til. Mikil áhrif á lítil og meðalstór fyrirtæki Það sama er á dagskrá hjá atvinnurekendum hvað varðar einföldun regluverks. Ekki nægir að fjalla eingöngu um mikilvægi einföldunar regluverks heldur þurfa raunhæf dæmi að fylgja með til að átta sig á áhrifum. Regluverk er varðar útgáfu starfsleyfa er gott dæmi um aðkallandi einföldun sem stendur til að breyta á núverandi löggjafarþingi. Í því samhengi má nefna jarðboranir sem eru eðli málsins samkvæmt færanleg starfsemi sem fer fram í ýmsum sveitarfélögum. Núverandi fyrirkomulag, þar sem verktakar þurfa að sækja um starfsleyfi fyrir hverja einustu holu óháð því hvort hún sé 30 eða 3.000 metrar til heilbrigðisnefnda í hverju því sveitarfélagi sem borað er í, er óþarflega íþyngjandi, langt og kostnaðarsamt. Annað dæmi er að aðilar á markaði sem taka þátt í opinberum útboðum þurfa að skila inn ársreikningi ásamt fleiri gögnum í hvert skipti sem tekið er þátt í útboði hjá sömu opinberu stofnuninni þrátt fyrir að gögnin séu aðgengileg í miðlægum grunni hins opinbera. Áhrif á lítil og meðalstór fyrirtæki eru mikil þegar sömu hendur ganga í öll verk, margt smátt gerir eitt stórt. Þetta eru handtökin sem telja. Höfundur er yfirlögfræðingur Samtaka iðnaðarins.