Frestur til að skila inn umsögn um frumvarp innviðaráðherra um afnám undanþágu orkumannvirkja frá fasteignamati rann út á dögunum en umsagnir bárust frá ýmsum aðilum, þar á meðal sveitarfélögum og orkufyrirtækjum. Sjá einnig Skattahækkun í farvatninu Sveitarfélögin fögnuðu heilt yfir frumvarpsdrögunum en töldu að álagningarhlutfall yrði hærra en ráðuneytið gerir ráð fyrir. Orkufyrirtækin og hagsmunasamtök tóku undir mikilvægi þess að ávinningur skili sér í ríkari mæli til nærsamfélagsins en gagnrýndu aftur á móti ýmis ákvæði frumvarpsins. Eins og á fyrri stigum gagnrýna fyrirtækin flókna og ófyrirsjáanlega aðferðarfræði í tengslum við álagningu fasteignaskatts. Þá er kallað eftir ítarlegri greiningu á áhrifum frumvarpsins og að horfa þurfi til þess að áformin bitni ekki á nauðsynlegri uppbyggingu á sviði raforku. Samkvæmt áformunum myndi fasteignamat rafveitna hækka úr 82 milljörðum króna í 1.358 milljarða króna og er þar miðað við gangvirðismat. Í sviðsmyndum sem unnar hafi verið sé gert ráð fyrir að fasteignaskattstekjur sveitarfélaga yrðu 3 eða 5 milljarðar króna árlega. Sjá einnig 320 krónur á meðal­heimilið fyrir hvern auka milljarð Meðal þess sem gagnrýnt er í umsögnunum er mat Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands á áhrifum frumvarpsins. Hagfræðistofnun, sem vann matið fyrir innviðaráðuneytið, áætlar að um 31% hugsanlegrar hækkunar rynni á almennan markað en 69% hækkunar yrði borin af framleiðendum til skamms tíma. Stofnunin áætlar að hver viðbótar milljarður í skattheimtu orkumannvirkja muni leiða til þess að raforkureikningur meðalheimilis á ári hækki um 320 krónur. Auknir fasteignaskattar gætu leitt til þess að raforkuverð til almennings hækki i kringum 7 aura á kílóvattstund (kWst). Áhrifin á verðbólgu gætu orðið mikil Bæði Orka náttúrunnar og Samorka gera athugasemd við mat Hagfræðistofnunar. Fram kemur í umsögn Samorku að gengið sé út frá nokkrum einföldum forsendum sem hafi veruleg áhrif á niðurstöðuna, meðal annars að aðeins 31% kostnaðaraukningarinnar skili sér á almennan markað. „Það verður að teljast fremur varlega áætlað að orkufyrirtækin taki svo stóran hluta kostnaðaraukningarinnar á sig. Rétt er að ekki er hægt að verðleggja kostnaðinn inn í samninga við stórnotendur, en það gerir jafnframt líklegra að stærri hluti kostnaðarins lendi á almennum markaði og þar með hjá heimilum,“ segir í umsögn Samorku og tekur ON í sama streng. „Raforka er grunnvara þar sem eftirspurn er almennt tiltölulega óteygin. Líkur eru á að kostnaðarhækkanir hafi tilhneigingu til að skila sér út í verðlag yfir tíma. Þar sem það þykir varfærið mat að orkufyrirtækin muni bera kostnaðaraukninguna að stærstu leyti, er hættan á verðhækkunum á almennum markaði meiri og að áhrif hennar á verðbólgu verði mikil,“ segir í umsögn ON. Sjá einnig Áformin verðbólgu­hvetjandi og bitni á almenningi Samorka bendir enn fremur á að ef hlutdeild almenns markaðar hækki um 19% og fari upp í 50%, myndu áhrif á vísitölu neysluverðs aukast um um 60% miðað við þá niðurstöðu sem áður var gefin. Hlutfallslega litlar breytingar á skiptingu kostnaðar milli orkuframleiðenda og almenna markaðarins geti því haft hlutfallslega mikil áhrif á vísitölu neysluverðs. Gleymst að taka tillit til veitustarfsemi HS Orka bendir þá á að í minnisblaðinu sé ekki tekið tillit til þess að rafmagn sé nauðsynleg forsenda fyrir veitustarfsemi og til að knýja starfsemi sem er á herðum sveitarfélaga, svo sem skóla, umferðarljós og götuljós. Tekur HS Orka sem dæmi raforkunotkun Reykjavíkurborgar og Veitna en óbein notkun hvers Reykvíkings sé um 1.210 kWst vegna starfsemi sveitarfélags og veitna. Eins og áður segir reiknar Hagfræðistofnun með því að frumvarpið leiði til hækkunar um í kringum 7 aura á kWst. „Ekki er útilokað að hluti þessarar hækkunar muni birtast með hækkuðum hitaveitureikningi almennings,“ segir í umsögn HS Orku. Bitnar einnig á stórnotendum Norðurál, sem er stórnotandi raforku, hefur sömuleiðis skilað inn umsögn um málið þar sem athugasemd er gerð við mat Hagfræðistofnunar. Þar kemur fram að það sé hæpið að álykta að orkufyrirtæki muni á meðan langtímasamningar eru í gildi bera kostnað vegna álagningar fasteignaskatta sem að öðrum kosti yrði lagður á stórnotendur. „Allar líkur eru á að þeim kostnaði yrði velt á almenna markaðinn þar til kæmi að endursamningum einstakra samninga stórnotenda, sem þá myndu bera kostnaðinn. Hækkanir á raforkuverði og flutningskostnaði raforku hafa skilað sér í mun hærri heildarkostnaði raforku fyrir stórnotendur og notendur á almennum markaði. Hvað stórnotendur varðar hefur raforkukostnaður hækkað um tugi prósenta undanfarin sex ár,“ segir í umsögn Norðuráls. Bent er á að samkeppnishæfni stórnotenda byggi á því að heildarkostnaður raforku á Íslandi sé sambærilegur við þau lönd sem verið er að keppa við. „Verulegar hækkanir undanfarinna ára leiða til að samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja hefur minnkað til muna. Enn ein hækkun raforkukostnaðar á stórnotendur veikir samkeppnisstöðu stórnotenda enn frekar,“ segir enn fremur í umsögn Norðuráls.