Alþjóð­lega orku­stofnunin (IEA) hefur lagt til stærstu samræmdu losun neyðarolíu­birgða frá upp­hafi, alls 400 milljónir tunna, í til­raun til að draga úr olíu­verði sem hefur rokið upp í kjölfar stríðs Bandaríkjanna og Ís­raels við Íran. Til­lagan var lögð fram á neyðar­fundi orkumála­yfir­valda frá 32 aðildarríkjum IEA í París í gær, að sögn heimildar­manna Wall Street Journal. Sam­kvæmt WSJ yrði slík losun meira en tvöfalt stærri en um­fangs­mesta losun IEA til þessa, þegar aðildarríki settu 182 milljónir tunna á markað árið 2022 eftir inn­rás Rússa í Úkraínu. Gert er ráð fyrir að ríkin taki ákvörðun um til­löguna á mið­viku­dag. Hún myndi ganga í gegn ef enginn mót­mælir, en WSJ hefur eftir heimildar­mönnum að jafn­vel mót­mæli eins ríkis geti tafið fram­kvæmdina. Til­lagan er sögð bein viðbrögð við mikilli röskun á flutningum um Hor­mússund, þar sem hótanir og árásir á olíu­flutninga­skip hafa dregið sendingar nær stöðvun. Um sundið fer að jafnaði um­tals­verður hluti af heims­fram­boði olíu og óttinn um lang­varandi truflun hefur ýtt undir verðhækkanir og aukið verðbólguáhyggjur. IEA var stofnuð árið 1974 í kjölfar arabíska olíu­bannsins ein­mitt til að samræma viðbrögð vegna slíkra aðstæðna og tryggja lág­marks­birgðir hjá aðildarríkjum. WSJ rifjar upp að frá 28. febrúar hafi olíu­verð hækkað allt að um 40%, farið yfir 100 dali áður en það lækkaði aftur í vikunni. Olía endaði á þriðju­dag undir 84 dölum en á sama tíma segir blaðið að verð á af­urðum, á borð við dísil, hafi haldið áfram að hækka veru­lega. Aðildarríki halda sam­kvæmt WSJ um 1,2 milljörðum tunna í opin­berum birgðum, auk um 600 milljóna tunna í lög­bundnum birgðum hjá fyrir­tækjum. Fram­kvæmda­stjóri IEA, Fati­h Birol, hefur bent á að þetta jafn­gildi gróf­lega um­tals­verðu svigrúmi ef fram­boðs­skerðing verður viðvarandi, en blaðið áréttar að árangur birgða­losana hafi verið mis­jafn. Árið 2022 hafi markaðir jafn­vel brugðist við með skamm­vinnri hækkun, þar sem losunin var túlkuð sem merki um al­var­legra ástand, þó að að lokum hafi hún stuðlað að lægra verði. WSJ nefnir einnig losun 1991, í að­draganda Persaflóa­stríðsins, sem dæmi um að birgða­losun geti haft skjót og af­gerandi áhrif á markaðsverð.