Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið er fyrirhuguð 29. ágúst. Verði það samþykkt, þarf að minnsta kosti aðra þjóðaratkvæðagreiðslu og þingkosningar til þess að Ísland geti gengið í Evrópusambandið. Hvernig er ferlið sem gæti tekið við eftir 29. ágúst? Þingsályktunartillaga utanríkisráðherra er til meðferðar á Alþingi og til stendur að önnur umræða um ályktunina, og loks atkvæðagreiðsla á þingi, verði eftir sveitarstjórnarkosningarnar í maí. Samkvæmt kosningalögum skal þjóðaratkvæðagreiðsla fara fram í fyrsta lagi þremur mánuðum eftir að þingsályktunartillaga hefur verið samþykkt, og í síðasta lagi einu ári eftir samþykkt. Það þýðir að ef þjóðaratkvæðagreiðsla á að fara fram á fyrirhuguðum degi, 29. ágúst, þarf að vera búið að samþykkja þingsályktunartillöguna fyrir 29. maí. Fari svo að þjóðin samþykki þar að halda aðildarviðræðum áfram við Evrópusambandið, tekur ákveðið ferli við þar sem frekari aðkoma þjóðarinnar er nauðsynleg. Svona er ferlið í stuttu máli: Þjóðin þarf að samþykkja framhald aðildarviðræðna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningar nást um samning við Evrópusambandið, þarf aftur að boða til þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningur er staðfestur þar, þarf Alþingi að samþykkja breytingar á stjórnarskrá. Þá þarf að boða til alþingiskosninga. Nýtt þing þarf einnig að samþykkja breytingarnar á stjórnarskrá . Þá fyrst væru allir fyrirvarar að baki fyrir samþykkt aðildarsamningsins og Ísland gæti gengið í Evrópusambandið. Þjóðaratkvæðagreiðsla um samninginn Í þingsályktunartillögu utanríkisráðherra er kveðið á um að aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu frá 2009 sé enn í gildi, og því væri hægt að taka upp þráðinn aftur í viðræðunum ef slíkt verður samþykkt. Útfærslan yrði svo samkomulagsatriði milli Íslands og ráðs ESB, sem skipað er aðildarríkjunum. Ísland hafði þegar lokið viðræðum um 11 kafla af 35 áður en viðræðum var hætt árið 2013. „Ljóst er að einhvers konar endurmat þyrfti að fara fram á niðurstöðu þessara kafla auk þess sem uppfæra og endurskoða þyrfti samningsafstöðu Íslands á öðrum sviðum vegna breytinga sem hafa átt sér stað í millitíðinni,“ segir í þingsályktunartillögunni. Ef samkomulag myndi nást um alla samningskafla þyrfti Evrópuþingið að samþykkja niðurstöðuna fyrir formlega undirritun aðildarsamnings. Sá fyrirvari yrði á þeirri undirritun að á Íslandi þyrfti að fara fram önnur þjóðaratkvæðagreiðsla til þess að samþykkja samninginn. Það ferli er svipað og nú er, fyrir Alþingi þyrfti að leggja fram og samþykkja þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu til þess að staðfesta samninginn. Stjórnarskrárbreytingar og þingkosningar Ef þjóðin staðfesti svo samninginn við Evrópusambandið í þjóðaratkvæðagreiðslu, yrði ferlinu hins vegar ekki lokið. Þá þyrfti að breyta stjórnarskrá, en samþykki tveggja þinga þarf til þess. Það þýðir að eftir samþykkt samningsins í þjóðaratkvæðagreiðslu þyrfti Alþingi að samþykkja breytingar á stjórnarskrá. Síðan þyrfti að boða til alþingiskosninga, og nýtt þing einnig að samþykkja stjórnarskrárbreytingarnar. Þá, og aðeins þá, gæti Alþingi svo staðfest aðildarsamning Íslands, sem aðildarríki ESB þyrftu einnig að samþykkja. Þá yrði Ísland formlega orðið hluti af Evrópusambandinu. „Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald viðræðna er því einungis eitt skref af mörgum í aðildarferli Íslands,“ segir í þingsályktunartillögunni.