Nærri 690 þúsund danskir einka­fjár­festar áttu hlut í Novo Nor­disk í lok mars, sam­kvæmt nýjum gögnum frá Euronext Secu­rities sem DR hefur fjallað um. Á sama tíma hefur markaðsvirði félagsins fallið um nærri tvo þriðju á innan við tveimur árum. Anders Hart­mann, stofnandi og for­stjóri Norm Invest, segir í skoðana­grein í Børsen að þessi þróun varpi skýru ljósi á veik­leika í fjár­festingar­menningu Dana og að niður­sveifla Novo gæti orðið vendi­punktur. Í greininni bendir Hart­mann á að hluta­bréf Novo Nor­disk hafi um ára­bil verið í miklu upp­áhaldi hjá al­mennum fjár­festum í Dan­mörku og orðið tákn­mynd þeirrar til­hneigingar að leggja óhóf­lega mikið undir í fáeinum, vel þekktum inn­lendum félögum. Að hans mati endur­speglar það stærra mynstur: Danir kjósa gjarnan einstök hluta­bréf, helst dönsk, þótt danski markaðurinn vegi innan við eitt pró­sent af alþjóð­legum hluta­bréfa­markaði. Hart­mann segir þetta klassískt dæmi um svo­nefnt home bias, það er þegar fjár­festar of­meta það sem þeir þekkja af eigin markaði og van­meta áhættuna sem fylgir því að safna stórum hluta eigna sinna á lítinn heima­markað. Hann vísar til könnunar sem Norm Invest lét Nor­stat fram­kvæma í nóvember 2025, þar sem 52 pró­sent Dana sögðust telja eignasöfn sín vel dreifð. Samt sem áður hafi dönsk hluta­bréf að jafnaði numið 21 pró­senti af eignasöfnum þeirra, sem hann telur langt um­fram það sem rétt­lætan­legt sé í alþjóð­legu sam­hengi. Daufur danskur markaður Í greininni gagn­rýnir Hart­mann einnig þá hegðun margra fjár­festa að kaupa meira í Novo eftir því sem gengi félagsins hefur lækkað, í þeirri trú að það muni ein­fald­lega snúa aftur til fyrri hæða. Sú hugsun sé varasöm. Það sé engin trygging fyrir því að hluta­bréf sem hafa fallið mikið geti ekki lækkað enn frekar. Að hans mati sé það óábyrgt að láta þjóðar­stolt, kunnug­leika eða innsæi ráða för í með­ferð frjálsra spari­fjár. Til stuðnings mál­flutningi sínum ber hann saman þróun danska hluta­bréfa­markaðarins og alþjóð­legra markaða. Sam­kvæmt greininni hefur danska C25-vísi­talan hækkað um aðeins þrjú pró­sent á síðustu fimm árum, á meðan MSCI World-vísi­talan hefur hækkað um 75 pró­sent á sama tíma­bili. Þá vísar hann til greiningar Danske Bank frá 2022, unninnar í sam­starfi við CBS, þar sem áætlað var að danskir hlut­hafar misstu ár­lega af 6 til 8 milljörðum danskra króna í ávöxtun vegna þess að eignasöfn þeirra væru ekki nægi­lega dreifð. Hart­mann segist vona að niður­sveifla Novo verði aðvörunar­bjalla frekar en þjóðar­sorg. Hann segir að mark­miðið sé ekki að gera lítið úr þeim sem hafi fjár­fest í félaginu, heldur að benda á að óheil­brigð fjár­festingar­menning verði til þegar al­menningur fari að nálgast hluta­bréfa­markaðinn eins og íþrótta­viðburð eða veðmál, þar sem spennan vegi þyngra en agi og langtíma­hugsun. Að hans mati þurfa danskir fjár­festar að leggja meiri áherslu á mark­vissa fjár­festingaráætlun, langtíma­sjónar­mið og raun­veru­lega dreifingu áhættu. Hann telur skyn­sam­legra að byggja eignasöfn á breiðum vísitölu­sjóðum, kaup­hallar­sjóðum og alþjóð­legri dreifingu en að reyna að ná skjótum hagnaði með því að veðja á fáa sigur­vegara.