Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

„Sveiflur krónunnar ekki lengur meiri en gengur og gerist“

Read Full Article →

Sveiflur ís­lensku krónunnar virðast ekki lengur meiri en tíðkast hjá nágrannaþjóðum með sjálf­stæða mynt, sam­kvæmt nýrri greiningu Jóns Bjarka Bents­sonar, aðal­hag­fræðings Ís­lands­banka. Hann segir jafn­framt að „minni óstöðug­leiki hafi lík­lega aukið ábatann af fljótandi krónu.“ Í greiningunni bendir Jón Bjarki á að því sé oft haldið fram í opin­berri um­ræðu að krónan sé afar óstöðugur gjald­miðill sem sveiflist meira en góðu hófi gegni. Þegar þróunin sé hins vegar skoðuð í saman­burði við aðra gjald­miðla undan­farin ár verði myndin önnur. „Á ýmsa mæli­kvarða virðast sveiflur krónunnar ekki lengur meiri en gengur og gerist hjá nágrannaþjóðum með sjálf­stæða mynt,“ skrifar hann. Jón Bjarki rifjar upp að gengi krónunnar hafi verið „gletti­lega stöðugt“ í því um­róti sem geisað hefur á alþjóðamörkuðum frá því hernaður Bandaríkjanna og Ís­raels gagn­vart Íran hófst í febrúar­lok. Að hans mati hafa þar meðal annars vegið þungt sterk er­lend staða þjóðar­búsins, vaxta­munur við útlönd, batnandi við­skipta­jöfnuður og nokkuð jafn­vægi í fjár­festinga­tengdu flæði til og frá landinu. Hann bendir þó á að stríðið við Persaflóa sé aðeins eitt af mörgum áföllum sem riðið hafa yfir markaði frá upp­hafi ára­tugarins. Far­aldurinn, stríðið í Úkraínu og jarðhræringarnar á Reykja­nes­skaga hafi einnig valdið veru­legum sviptingum. Þrátt fyrir það virðist ís­lenska krónan, að hans mati, ekki skera sig úr meðal nágranna­mynta hvað sveiflur varðar síðustu sex ár eða svo. Í greiningunni er jafn­framt bent á að Seðla­banki Ís­lands hafi verið virkari á gjald­eyris­markaði en seðla­bankar annarra smáríkja sem bornir eru saman við Ís­land. Bankinn hafi meðal annars selt tals­verðan gjald­eyri úr forða sínum þegar far­aldurinn stóð sem hæst og keypt aftur gjald­eyri í um­tals­verðu magni á síðasta ári. Jón Bjarki tekur fram að án þessara inn­gripa hefði sveifla krónunnar „væntan­lega verið nokkru meiri frá upp­hafi ára­tugarins.“ Þegar flökt gjald­miðla er borið saman með staðal­fráviki í mánaðar­breytingum segir Jón Bjarki að sveiflur í krónunni hafi vissu­lega verið tals­verðar frá 2017 fram á 2023. Frá þeim tíma hafi hins vegar dregið veru­lega úr flökti. „Frá því hefur dregið veru­lega úr flökti í krónunni og hefur það upp á síðkastið verið svipað og á systur­myntum ís­lensku krónunnar í Svíþjóð og Noregi,“ skrifar hann. Hann bendir jafn­framt á að norska krónan hafi um skeið verið sveiflu­kenndari en sú ís­lenska á þessum mæli­kvarða. Þá segir hann að tíðni stórra gengis­hreyfinga hafi vissu­lega verið meiri í krónunni en hjá saman­burðar­myntum ef litið er til síðustu tíu ára í heild. Sú tíðni hafi þó minnkað tals­vert á síðari árum og sé nú svipuð og hjá Noregi og Svíþjóð. Nýrri tölur bendi jafn­framt til þess að sveiflur í krónunni gangi nú hraðar til baka en áður, og raunar hraðar en í sænsku krónunni ef horft er til síðustu fimm ára. Niður­staða Jóns Bjarka er sú að krónan hafi hin seinni ár þjónað betur því hlut­verki sem fljótandi gjald­miðill eigi að gegna. „Í sem stystu máli er það okkar skoðun að krónan hafi hin seinni ár þjónað betur því hlut­verki sem fljótandi gjald­miðill á að þjóna en áður var,“ skrifar hann. Að hans mati hafi ábatinn af fljótandi krónu því aukist á sama tíma og kostnaðurinn hafi minnkað.

Share this article