Ís­lenska krónan hefur styrkst það sem af er ári eftir að hafa veikst gagn­vart evru á síðasta ári. Evran fór úr 144 krónum í byrjun síðasta árs í 147 krónur í lok árs, en stendur nú rétt undir 144 krónum. Þetta kemur fram í Hag­s­já Lands­bankans. Hag­fræði­deild bankans segir að nokkuð gott jafn­vægi hafi verið á milli inn­flæðis og út­flæðis á gjald­eyris­markaði þrátt fyrir veru­legan halla á við­skiptum við útlönd í fyrra, eða 178 milljarða króna. „Jafnan mætti ætla að krónan myndi veikjast mun meira þegar svona mikill halli er,“ segir í Hag­s­jánni. Skýringin sé meðal annars sú að við­skipta­jöfnuður endur­speglist ekki alltaf í sam­svarandi gjald­eyris­flæði. Lands­bankinn bendir á að tals­vert inn­flæði hafi verið vegna inn­lends kostnaðar við inn­viða­fjár­festingu og upp­byggingu gagna­vera. Þá hafi hluti vöru­inn­flutnings í fyrra verið tölvu­búnaður sem fluttur var til landsins vegna gagna­vera, en honum hafi ekki fylgt sam­svarandi gjald­eyris­flæði. Á fyrstu þremur mánuðum ársins nam halli á vöru­við­skiptum 45 milljörðum króna. Það er mun minni halli en á sama tíma í fyrra, þegar hann nam 110 milljörðum króna. Út­flutningur var svipaður og í fyrra; meira var flutt út af fiski en minna af áli. Minni halli skýrist því nær ein­göngu af minni inn­flutningi, sér­stak­lega minni inn­flutningi fjár­festingar­vara, þar á meðal vara tengdum gagna­verum. Lands­bankinn bendir á að fleiri þættir hafi haft áhrif á krónuna á árinu. Gjald­eyris­kaup líf­eyris­sjóða á fyrstu tveimur mánuðum ársins hafi verið svipuð og árin 2022 til 2024, en óvenju lítil í fyrra vegna gjald­eyris sem líf­eyris­sjóðir fengu í tengslum við kaup JBT á Marel. Ólíkt sama tíma­bili í fyrra hefur Seðla­bankinn ekki keypt neinn gjald­eyri það sem af er ári. Þá hefur verið út­flæði úr hluta­bréfum, þar sem er­lendir aðilar hafa selt inn­lend hluta­bréf og flutt féð aftur úr landi. Á móti hefur meira inn­flæði verið í ríkis­bréf en á sama tíma í fyrra. Hag­fræði­deildin segir raun­gengi krónunnar nú sögu­lega mjög hátt. Í apríl var raun­gengið 18% hærra en að meðaltali á árunum 1980 til 2025. Hátt raun­gengi geti dregið úr sam­keppnis­hæfni og sé ekki sjálf­bært til lengri tíma. „Því má gera ráð fyrir leiðréttingu fyrr eða síðar, þótt ekki sé hægt að segja til um hvenær,“ segir í Hag­s­jánni. Lands­bankinn spáir því að krónan veikist hæg­fara á næstu árum. Bankinn gerir þó ráð fyrir að gjald­eyris­flæðið verði hagstæðara en hagtölur um við­skipti við útlönd gefa til kynna, líkt og í fyrra. Áfram­haldandi inn­flæði vegna inn­viða­fjár­festinga og vaxta­munur við útlönd ættu einnig að styðja við krónuna. Stærsti áhættuþátturinn fyrir gengi krónunnar er að mati bankans hvort er­lendir fjár­festar selji eignir sínar hér á landi. Þar horfir Lands­bankinn sér­stak­lega til ríkis­bréfa. Í lok mars áttu er­lendir aðilar ríkis­bréf að nafn­virði 120 milljarða króna. „Hér er um að ræða kvikt fjár­magn og gæti út­flæði gerst hratt,“ segir í Hag­s­já Lands­bankans. Bankinn gerir ráð fyrir að raun­gengið hækki nokkuð milli ára í ár, aðal­lega vegna meiri verðbólgu hér á landi en í helstu við­skiptalöndum. Sam­kvæmt nýjustu hag­spá Lands­bankans gæti raun­gengið í ár orðið hærra en á toppunum 2005 og 2017. Fyrra tíma­bilið ein­kenndist af miklum vaxta­muna­við­skiptum en það síðara af miklum upp­gangi í ferðaþjónustu. Lands­bankinn gerir síðan ráð fyrir nokkurn veginn óbreyttu raun­gengi á næsta ári og lækkun raun­gengis árið 2028.