Jón Ævar Pálma­son, áhættu­stjóri Varðar trygginga, segir að halli í trygginga­fræði­legri stöðu líf­eyris­sjóða og fyrir­komu­lag verð­tryggingar líf­eyris­réttinda geti leitt til kerfis­bundinna milli­færslna frá yngri sjóðfélögum til líf­eyrisþega. Þetta kemur fram í að­sendum pistli hans á Inn­herja í dag. Í pistlinum bendir Jón á að vegin raunávöxtun tíu af tólf stærstu sam­trygginga­deildum líf­eyris­sjóða á al­menna vinnu­markaðnum hafi verið 2,7 pró­sent á síðasta ári. Jafn­framt hafi saman­lögð áfallin staða sömu sjóða verið neikvæð um 4,6 pró­sent, framtíðar­staðan neikvæð um 0,5 pró­sent og heildar­staðan því neikvæð um 3,2 pró­sent. Að mati Jóns felur þetta meðal annars í sér að eignir líf­eyris­sjóðanna dugi ekki að fullu fyrir þeim skuld­bindingum sem þegar hafi verið teknar á hendur. Hann segir framtíðar­stöðuna gefa til kynna að réttindi geti staðist, en aðeins ef for­senda um 3,5 pró­senta raunávöxtun gengur eftir. Að öðrum kosti verði vandanum velt yfir á yngri kynslóðir. Í pistlinum fjallar hann sér­stak­lega um verð­tryggingu skuld­bindinga líf­eyris­sjóðanna. Sam­kvæmt lögum séu líf­eyris­greiðslur verð­tryggðar og taki breytingum í takt við vísitölu neyslu­verðs, án til­lits til þess hvort eignir sjóðanna dugi til. Jón segir að þetta geti skapað ójafn­vægi þar sem verðbætur séu greiddar án þess að sam­svarandi verðmæti séu endi­lega til staðar í kerfinu. Hann bendir einnig á að stórir ár­gangar hafi á undan­förnum árum hafið töku elli­líf­eyris og að hlut­fall líf­eyrisþega af ið­gjalda­greiðendum fari hækkandi. Með auknum líf­eyris­greiðslum og viðvarandi halla á áfallinni stöðu sé hætta á að leikurinn skekkist milli sjóðfélaga­hópa ef ekkert verði að gert. Sam­kvæmt út­reikningum Jóns leiddu þessar aðstæður til þess að líf­eyrisþegar nutu í reynd meiri raunávöxtunar en þeir sem enn greiða iðgjöld. Hann segir að miðað við af­komu sjóðanna í fyrra megi álykta að líf­eyrisþegar hafi notið 2,9 pró­senta raunávöxtunar fyrir sinn hlut en ið­gjalda­greiðendur 2,5 pró­senta. Munurinn sé því 0,4 pró­sentu­stig og geti innan ein­stakra sjóða numið allt að einu pró­sentu­stigi. Jón áætlar jafn­framt að miðað við 4,6 pró­senta halla á áfallinni stöðu hefðu líf­eyris­greiðslur átt að vera 7,2 milljörðum króna lægri á síðasta ári ef kerfið héldi aftur af hækkunum þegar eignir stæðu þeim ekki undir. Að hans mati fólu líf­eyris­greiðslur án innistæðu þannig í sér 4,6 milljarða króna milli­færslu frá ið­gjalda­greiðendum til líf­eyrisþega. Í niður­lagi pistilsins segir Jón að líf­eyris­kerfið sé í eðli sínu kynslóðasátt­máli þar sem hver kynslóð eigi að spara fyrir sig. Til að tryggja jafn­ræði milli kynslóða verði kerfið að vera sjálf­bært, gagnsætt og í jafn­vægi til lengri tíma. Annars sé hætta á að byrðar og áhætta flytjist með kerfis­bundnum hætti yfir á yngri og ófæddar kynslóðir.