For­ysta Finans Dan­mark, hags­muna­sam­taka danskra fjár­mála­fyrir­tækja, reynir nú að lægja öldurnar eftir harðar deilur milli stærstu fjár­mála­fyrir­tækja landsins um sér­samin íbúðalán bankanna. Óvenju­legur fundur var haldinn á föstu­dag með nokkrum af áhrifa­mestu stjórn­endum danska fjár­mála­kerfisins, sam­kvæmt heimildum Børsen. Þar sátu Michael Rasmus­sen, for­stjóri Nykredit og stjórnar­for­maður Finans Dan­mark, Carsten Egeriis, for­stjóri Danske Bank og vara­for­maður sam­takanna, Mark Kand­borg, yfir­maður áhættustýringar Nor­dea og einnig vara­for­maður, auk Lars Gert Lose, fram­kvæmda­stjóra Finans Dan­mark. Á fundinum var samið um sam­eigin­legan texta sem sendur hefur verið til annarra stjórnar­manna Finans Dan­mark. Mark­miðið er að sýna að stærstu aðildar­félögin geti enn talað saman þrátt fyrir harða deilu um þróun danska húsnæðislána­markaðarins. Sjá einnig Ásakanir ganga á víxl milli banka­stjóra: „hræðsluáróður“ „Ég er mjög ánægður með að for­mennskan hafi fundið leið sem allir geta séð sig í og að það sýni að þau geti enn talað saman og eigi sam­eigin­leg mark­mið,“ segir Lars Gert Lose við Børsen. Deilt um sér­samin íbúðalán Eins og Við­skipta­blaðið greindi frá í síðustu viku snýst deilan um sér­samin íbúðalán bankanna, sem eru val­kostur við hefðbundin dönsk fast­eigna­lán. Lánin eru veitt gegn veði í húsnæði, en ólíkt hefðbundnum dönskum fast­eigna­lánum eru vextir og skilmálar samin sér­stak­lega milli banka og við­skipta­vinar. Kjörin geta því ráðist af láns­hæfi, samnings­stöðu og við­skipta­sam­bandi hvers og eins. Í hefðbundna danska fast­eigna­lána­kerfinu eru lán hins vegar fjár­mögnuð með út­gáfu sér­tryggðra skulda­bréfa. Lántak­endur fá þar í grunninn sömu kjör eftir lána­tegund, óháð láns­trausti og bú­setu. Það er þessi munur sem hefur kveikt deiluna. Nykredit óttast að fjár­hags­lega sterkustu lántak­endurnir færi sig í auknum mæli yfir í sér­samin íbúðalán bankanna, þar sem þeir geti samið um betri kjör. Þá gætu hefðbundnu fast­eigna­lánin í auknum mæli orðið eftir fyrir veikari lántak­endur, sem gæti að mati Nykredit grafið undan kerfinu til lengri tíma. Danske Bank, Nor­dea og Jyske Bank hafa hafnað þessu mati og sagt að lánin séu eðli­legur val­kostur fyrir suma við­skipta­vini. Sam­eigin­legur texti án niður­stöðu um deiluna Í sam­eigin­lega textanum, sem Børsen hefur fengið upp­lýsingar um, segir að Finans Dan­mark vinni að því að fleiri Danir geti eignast eða fengið húsnæði sem henti þörfum þeirra, hvort sem um sé að ræða eigið húsnæði, leigu­húsnæði, bú­seturéttar­húsnæði eða félags­legt húsnæði. Þar segir einnig að fjár­mála­geirinn hafi í kynslóðir tryggt Dönum og fyrir­tækjum að­gang að öruggri, stöðugri og langtíma­fjár­mögnun og eigi að vera til staðar fyrir borgara og fyrir­tæki um allt land. Í textanum er jafn­framt lögð áhersla á heil­brigða sam­keppni, gagnsæi og jöfn sam­keppnis­skil­yrði milli íbúðalána banka og hefðbundinna fast­eigna­lánafélaga. Yfir­lýsingin tekur þó ekki efnis­lega af­stöðu til kjarna deilunnar: hvort breyta eigi reglum um sér­samin íbúðalán bankanna eða tak­marka út­breiðslu þeirra. Sam­kvæmt Børsen voru orðin í yfir­lýsingunni þó vegin vand­lega. Henni er ætlað að senda þau skila­boð að Nykredit, Danske Bank og Nor­dea geti enn unnið saman innan Finans Dan­mark, þótt þau séu ósammála um þessa lána­vöru. Spurning um hlut­verk sam­takanna Lars Gert Lose viður­kennir að deilan hafi verið óvenju erfið fyrir Finans Dan­mark. „Ég vil líka segja það hreint út að þetta hefur leitt til spurninga um hvort Finans Dan­mark geti rúmað slíka deilu milli aðildar­félaga okkar,“ segir hann við Børsen. Samtökin höfðu fram til þessa neitað að tjá sig opin­ber­lega um deiluna. Lose segir þó að það séu mörk fyrir því hvað samtökin geti sagt um vörur ein­stakra aðildar­félaga. „Raun­veru­leikinn er sá að við eigum ekki að hafa skoðun á vörum aðildar­félaga okkar,“ segir hann. Hlut­verk Finans Dan­mark sé að gæta hags­muna allra aðildar­félaga, óháð stærð, við­skiptalíkani eða landsvæði. Lose hafnar því að deilan sé til marks um grund­vallar­kreppu innan sam­takanna. Sam­keppni um við­skipta­vini sé hörð og raun­veru­leg, eins og hún eigi að vera, en fjár­mála­geirinn standi engu að síður á sam­eigin­legum grunni. Pólitíkin dregin inn Deilan hófst af fullum þunga eftir að Michael Rasmus­sen, for­stjóri Nykredit, sagði í viðtali við Børsen 23. apríl að sér­samin íbúðalán bankanna væru farin að vaxa svo hratt að stjórn­mála­menn þyrftu hug­san­lega að grípa inn í. „Ég myndi ekki segja að stíflan hafi brostið. En það er að minnsta kosti komið gat og mér finnst mikilvægt að við ræðum hvort við eigum að loka því með ein­hverjum hætti. Og ég held að aðeins stjórn­mála­menn geti gert það,“ sagði Rasmus­sen. Carsten Egeriis svaraði síðar harka­lega og sagðist nánast líta á mál­flutninginn sem hræðsluáróður. Nor­dea Kredit og Jyske Real­kredit gagn­rýndu Nykredit einnig. Málið tók svo nýja stefnu eftir fund for­mennsku Finans Dan­mark þegar Børsen greindi frá því að Forenet Kredit, aða­l­eig­andi Nykredit, hefði í minnis­blaði lagt fram til­lögur um hertar reglur fyrir sér­samin íbúðalán bankanna. Minnis­blaðið hefur farið víða innan stjórn­málanna, meðal yfir­valda og í fjár­mála­geiranum. Á danska þinginu hefur SF lýst áhyggjum af aukinni út­breiðslu lánanna, en Liberal Alli­ance er á móti pólitískum inn­gripum. Niður­staðan er því sú að Finans Dan­mark reynir nú að halda einingu innan geirans án þess að leysa sjálfa deiluna. Hún snýst áfram um grund­vallar­spurningu: hvort sér­samin íbúðalán bankanna séu eðli­leg sam­keppni og val­frelsi fyrir neyt­endur eða hvort þau geti með tímanum grafið undan danska fast­eigna­lána­kerfinu.