Christian Kamhaug, upplýsingafulltrúi heimsendingarfyrirtækisins Wolt, segir að sendlar fyrirtækisins á Íslandi séu þeir hæstlaunuðu í Evrópu. Níu af hverjum tíu sendlum vilji ekki vera fastráðnir starfsmenn og séu ánægðir með fyrirkomulag fyrirtækisins eins og það er. Wolt kom inn á íslenskan markað árið 2023 og býður upp á heimsendingar á mat og ýmsum varningi. Wolt nýtur mikilla vinsælda hér á landi og þær fara vaxandi. Fjögur hundruð sendlar starfa í dag sem svokallaðir gerviverktakar fyrir fyrirtækið á Íslandi. Alþýðusamband Íslands hefur ítrekað gagnrýnt fyrirtækið fyrir að verða með starfsfólk í heimsendingum í gerviverktöku og farið fram á að Wolt geri ráðningasamning við sendla fyrirtækisins og greiði þeim samkvæmt kjarasamning. Starfsfólkið sé á launum langt undir lágmarki og njóti engra réttinda í starfi. Fjallað var um málið Kastljósi í gær og rætt við Christian Kamhaug hjá Wolt og Karen Ósk Nielsen Björnsdóttur lögfræðing hjá ASÍ. Fulltrúi heimsendingarfyrirtækisins Wolt segir að sendlar fyrirtækisins á Íslandi séu þeir hæstlaunuðu í Evrópu. Hann segir að gagnrýni ASÍ á viðskiptalíkan Wolt sé ekki ný af nálinni og hreyfingin þurfi að laga sig að nútímanum. Karen birti í gærmorgun ásamt Sögu Kjartansdóttur hjá vinnumarkaðssviði ASÍ grein þar sem þær beindu spjótum sínum að Wolt á ný . Tilefnið var viðburður sem Wolt stendur fyrir í dag undir yfirskriftinni „raunhagkerfið“. „Ástæðan fyrir okkar skrifum er að við höfum áhyggjur af rétttindum og kjörum þeirra sem þarna starfa. Wolt fylgir ekki kjarasamningum á íslenskum vinnumarkaði þrátt fyrir áskoranir. Það hefur alltaf verið mjög skýrt af okkar hálfu að fólk sem þarna starfar fái rétt kjarasamningsbundinlaun sem eru til staðar. Því hefur verið mætt af ákveðnu afskiptaleysi af hálfu fyrirtækisins,“ sagði Karen í Kastljósi. Athugasemd við þátttöku stjórnmálafólks á viðburði Wolt Í greininni gera þær einnig athugasemd við að stjórnmálfólk ætli að taka þátt í umræðum á viðburði Wolt. Öllum oddvitum stjórnmálaflokka í borginni var boðið á fundinn þar sem meðal annars á að ræða verkvangshagkerfi sem viðskiptalíkan Wolt byggist á. „Við erum ekki á móti því að fólk mæti á viðburði og kynni sér starfsemi og annað en þegar fólk í þessari stöðu sækir svona viðburði þá þarf að gera það ekki af léttúð. Það þarf að velta fyrir sér hvað eru opinberir fulltrúar að fara að tala fyrir. Er það að fara inn í þetta samtal á réttum grundvelli með gagnrýna hugsun að leiðarljósi eða eru þau að fara og tala fyrir vinnumarkaðsmódeli sem fer gegn því sem við þekkjum hér á landi og ríkir almenn sátt um.“ Christian segir að stjórnmálafólk hafi verið boðað á fundinn vegna þess að Wolt vilji vera í góðum tengslum við yfirvöld. „Við erum með starfsemi í yfir 30 löndum og við leggjum upp úr því að starfa eftir lögum og reglum og það veltur á góðu samstarfi við pólítíkera, einkum í Reykjavík. Núna eru kosningar fram undan og okkur langar að heyra hvað stjórnmálafólki finnst um gigg-hagkerfið og nýjar leiðir í verslun og viðskiptum.“ Íslenskir sendlar með hæstu launin Hann segist hafa lesið gagnrýni ASÍ í gær. „Þetta er tegund gagnrýni sem við erum vanir að fá og höfum heyrt í öðrum löndum. En ég held að þeir skjóti aðeins yfir markið.“ Það sé ekkert nýtt að fólk vinni sem sjálfstæðir vertakar. Það hafi lengi þekkst á Íslandi og í annars staðar á Norðurlöndunum. Áður fyrr hafi þetta fyrst og fremst verið tannlæknar, blaðamenn og fleira en í dag sé þetta annar hópur. „Nú eru það leigubílstjórar og fólk sem ekur út matvælum sem getur líka starfað sjálfstætt. Þannig vilja flestir sem starfa með okkur hafa þetta.“ Hann bendir á að í könnun sem Wolt lét gera meðal sendla hafi níu af hvejrum tíu sagt að þeir kysu að starfa undir þessu fyrirkomulagi, starfa sjálfstætt og ráða vinnutíma sínum sjálfir. „Íslensku sendlarnir vinna í tíu tíma á viku og margir sinna þessu meðfram annarri vinnu eða námi.“ Hann segir það misskilning að sendlarnir fái aðeins greitt það sem viðskiptavinurinn borgar fyrir sendinguna. „Hann fær mun meira fyrir sitt. Þegar við reiknum út meðallaunin hjá íslensku sendlunum þá eru þau sex þúsund íslenskar krónur á tímann. Það eru þokkaleg laun og þau hæstu sem sendlar hjá okkur í Evrópu fá.“ Karen segir að það sé eðlilegt því á Íslandi séu góð laun. ASÍ hafi ítrekað óskað eftir upplýsingum frá Wolt um nákvæm laun sendlanna en fyrirtækið ekki viljað gefa það upp. Þó að Christian gefi upp þessa tölu og segi launin þokkaleg sé staðan döpur. „Þó að þú sért með einhverja x krónur á klukkustund þá vatnar margt þarna inn í. Stór hluti starfsins er unninn á yfirvinnutíma. Sendlarnir búa ekki við veikindarétt, uppsagnarfrest, frí á sérstökum frídögum, sumarfrí, mótframlag í lífeyrissjóð, framlag í sjúkrasjóði eða annað það öryggisnet sem fylgir lágmarkslaunum. Þeir búa heldur ekki við vinnuvernd, en starfið er langt því frá að teljast hættulaust. Auk þess þarf fólk sem sinnir þessu starfi að nota sína eigin bifreiðar og greiða fyrir eldsneyti og allt slíkt. Þannig ef þú tekur þetta saman þá eru þetta um 30-50 prósent af lágmarkslaunum.“ Vilja ekki að störfin fari Karen segir að ASÍ tali ekki fyrir því að starfsemin og störfin fari. Það sé hópur fólks sem þurfi á þeim að halda en miklu máli skipti að hann fái rétt og gild laun fyrir. „Þessi mæling þeirra hjá Wolt sem segir að níu af tíu starfsmönnum kjósi þetta fyrirkomulag er ekki endilega martæk. Það er ekkert mál að senda kannanir á vegum fyritækisins og fá jákvæð viðbrögð. Það þarf að kanna það með öðrum hætti. Við höfum fengið fólk til okkar sem þarna starfar þegar eitthvað kemur upp á og þá er staða þeirra ekki góð.“ Verkalýðshreyfingin víða um Evrópu heyjar harða baráttu við Wolt og fyrirtækið verið sakað víða um að dansa í kringum leikreglur vinnumarkaðarins. „Wolt þarf ekki bara að aðlaga sig íslenskum vinnumarkaði heldur er þetta áhyggjumál í öllum þeim löndum sem Wolt er með starfsemi og það eru dómsmál í gangi víða. Það er ekki á ákvörðunarvaldi fólks að ákveða hvernig fyrirkomulagið er. Við erum með regluvæddan vinnumarkað sem þú stígur inn í eða ert fyrir utan hann í fullkomlega sjálfstæðri verktöku sem sjálfstæður einstaklingur með ákvörðunarvald.“ Karen segist vongóð um að Wolt aðlagi sig íslenskum vinnumarkaði og fundin verði lausn á högum starfsmanna. Núverandi fyrirkomulag gangi ekki.