Jón Bjarki Bents­son, aðal­hag­fræðingur Ís­lands­banka, segir áhrifin af hærra gas­verði í Evrópu ekki mikil hér heima þó að búast megi við ein­hverjum af­leiddum áhrifum ef ástandið ílengist. Hins vegar hefur hækkun á heims­markaðsverði á olíu bein áhrif á ís­lenska hag­kerfið og verðbólgumælingar. Hann segir jafn­framt að rosa­legar og snöggar kostnaðar­hækkanir séu meiri áhyggjur fyrir Seðla­banka Ís­lands en aðra seðla­banka þar sem verðbólgu­væntingar eru mjög háar hér. „Það er miklu stærra mál fyrir okkur. Við sáum til að mynda í Úkraínu­stríðinu hvernig áhrifin eru. Við erum mun næmari fyrir verð­sveiflum á þessum vökva­afurðum heldur en gasinu, bæði beint og óbeint.“ Spurður um hvenær áhrifin koma fram segir hann þetta byrja að skila sér tiltölulega hratt. „Við gætum séð einhver áhrif í næstu mælingu.“ Hann segir að það sé ómögu­legt að spá fyrir um hvernig næstu vikur þróist en ef Brent-hráolía verði í og yfir 80 dölum á tunnuna, ásamt sam­bæri­legum hækkunum á bensíni og dísil, þá taki þetta um þrjá mánuði að skila sér að mestu inn í verð á dælunni. Sjá einnig Olíu­verð rýkur upp eftir átök helgarinnar „Það vegur tæp­lega 3% í vísitölu neyslu­verðs eftir breytinguna sem varð um áramótin. Þannig að 10% hækkun á heims­markaðsverði og verði á dælunni hér gefur okkur 0,3% hækkun í vísitölu neyslu­verðs.“ „Svo eru miklu víðtækari áhrif ef olíu­verð helst hátt lengur og þetta fer að skila sér í verði á flug­far­gjöldum og alls staðar þar sem elds­neytis­notkun kemur við sögu,“ segir Jón Bjarki. Hann segir að slíkar hækkanir á víðtækum grunni séu ekki góðar fréttir fyrir verðbólguna en hins vegar séu svona hækkanir meira áhyggju­efni fyrir Seðla­banka Ís­lands en seðla­banka í Evrópu. „Ef það verða rosa­legar og snöggar kostnaðar­hækkanir í Evrópu eða vestan hafs þá horfa seðla­bankar þar fremur fram hjá því þar sem lengri tíma verðbólgu­væntingar hafa haldist lágar. Langtíma­væntingarnar hafa til dæmis lítið hreyfst í Evrópu þrátt fyrir skell í orku­verði í Evrópu. Það er ekki þannig hér á landi þannig að þetta er meira áhyggju­efni fyrir okkar seðla­banka heldur en í löndum þar sem verðbólgu­væntingar eru lágar og stöðugar.“ Eins og Við­skipta­blaðið greindi frá í gær hefur verðbólguálag á skulda­bréfa­markaði á miðju- og lengri endanum hækkað um 30 til 35 punkta frá síðustu vaxtaákvörðun. Verðbólguálag er munurinn á ávöxtunar­kröfu óverð­tryggðra og verð­tryggðra ríkis­bréfa með sam­bæri­legan líftíma. Þegar álagið hækkar er það engu að síður al­mennt túlkað sem merki um að markaðurinn sé annaðhvort að færa upp verðbólgu­væntingar eða að óvissa um verðbólgu­horfur sé að aukast. Sjá einnig „Slæm skila­boð til peninga­stefnu­nefndar“ Verðbólguálagið á skulda­bréfa­markaði hefur aukist tölu­vert á síðustu vikum en það hækkaði veru­lega á styttri hluta kúrfunnar eftir verðbólgumælinguna í síðustu viku. Verðbólguálag er nú í kringum 4,2-4,4% þegar bréf með 3-6 ára líftíma eru skoðuð. Jón Bjarki vildi ekki spá fyrir að svo stöddu hvað Seðla­bankinn gerir í næstu vaxtaákvörðun en segir að til­finningin sé núna að peninga­stefnu­nefndin muni herða tóninn núna í mars og halda vöxtum óbreyttum. Ef staðan sé enn slæm í maí aukist líkur á að vextir verði hækkaðir. „Það eru þó hraðar breytingar að eiga sér stað og ómögu­legt að spá fyrir um næstu vikur, sér í lagi í ljósi átaka í Miðaustur­löndum,“ segir Jón Bjarki.